Centrum MensEnWerk - Dordrecht
WAT IS HAPTONOMIE?
Haptonomie houdt zich bezig met de ontwikkeling van het menselijk gevoelsleven en de ontwikkeling van de tastzin, met houdingen, bewegingen en gebaren. Vooral aan de gevoelsmatige betekenis van aanraken en voelen – voor mensen en tussen mensen - wordt veel aandacht besteed.
De haptonomie gaat ervan uit, dat het menselijk lichaam - en vooral de beleving van dat lichaam – van fundamentele betekenis is binnen alle menselijke communicatievormen.
Het lichaam wordt gezien als ‘drager’ van gevoelens en heeft bij wijze van spreken een geheugen voor gevoelservaringen.
Deze ervaringen zijn in het lichaam terug te vinden.
Bijvoorbeeld door blokkades in bewegingspatronen, remmingen in de gevoelsbewegingen, voorkeurshoudingen- en bewegingen en het vermogen tot het aangaan en beleven van contact.
Tijdens dat voelen treden allerlei verschijnselen op die wij in de haptonomie de ‘fenomenen van de tast’ noemen.
Voorbeelden: openen en sluiten, toewenden en afwenden, terugnemen en uitbreiden.
“Soms zeg je: - ik zit niet goed in mijn vel, of geef me wat ruimte, laat me met rust - Om je gevoel recht te doen. Want soms zit je klem en dat voelt niet goed.
Vraag je dan om hulp, of trek je je in jezelf terug?
Als je doorzet en het wordt opgepikt en ook nog beloond, dan kun je weer bij je eigen kracht komen en zelf de draad weer opnemen.
Dan sta je er niet meer alleen voor; dan kan het weer “samen” worden en kun je weer ‘beter’ in je vel komen te zitten!”
BETEKENIS VAN HET AANRAKEN
Historisch gezien zijn aanraken, voelen en het lichaam in onze cultuur lange tijd min of meer verwaarloosd, gedeeltelijk door de beladenheid van het onderwerp.
Lichamelijk contact is bijna alleen toegestaan in de privé-sfeer of als dit contact een duidelijke functie heeft zoals in de verzorgende beroepen. Het aanraken kan dan een technisch karakter krijgen en wordt niet meer beleefd als een persoonlijk, emotioneel geladen contact.
Aanraken is een heel natuurlijke en basale manier van menselijk contact en van het delen van gevoelens met anderen een voorbeeld hiervan is het troosten van kinderen.
De informatie die wij uit aanraken en voelen halen is soms objectief, vaak subjectief. Subjectiviteit heeft, vaak ten onrecht, een bijklank van minder waar, niet waar of zelfs onbetrouwbaar.
In de gezondheidszorg wordt over het algemeen minder waarde gehecht aan subjectieve informatie en richt men zich veelal op meetbare informatie die vast te leggen is in objectief onderzoek.
Toch speelt deze subjectieve informatie – uit aanrakingen of gebaren - een belangrijke rol in ons dagelijks leven en onze persoonlijke contacten.
Zo is het bijvoorbeeld voor ons persoonlijk belangrijk of we ons bij iemand op ons gemak voelen of niet. We voelen dat, bewust of onbewust, ook aan of in ons lichaam en vaak kunnen we dat ook zien aan gebaren en houdingen.
HET BELANG VAN GEVOELENS
Haptonomie biedt de mogelijkheid om opnieuw kennis te maken met het lichaam en wat het lichaam vertelt over onszelf, over onze omgeving en over onze relaties met anderen.
Datgene wat het lichaam ons vertelt of laat voelen wordt door ons gemakkelijk overgeslagen of onbelangrijk gevonden.
We vergeten bijvoorbeeld om van ons lichaam te genieten bij het bewegen, omdat we met conditieverbetering bezig zijn. We slaan geen acht op signalen van ons lijf, omdat we geen tijd hebben.
We luisteren niet naar onze gevoelsmatige behoeften, omdat we denken dat het onverstandig is.
Deze gerichtheid op snelheid, effect en verstandelijkheid overspoelt dan de gevoelsmatige waarde van ons leven. Dit kan leiden tot gevoelens van onvrede, verstoorde relaties en het ontstaan of verergeren van lichamelijke klachten en psychische problemen.
Bovendien werkt dit belemmerend op ontwikkelingskansen en beperkt dit het zicht op keuzes van mogelijkheden, die de invulling van ieders leven rijker en zinvoller kunnen maken.
In een haptonomisch contact – waar de directe aanraking meestal de hoofdrol speelt - leren we “luisteren” naar ons eigen lichaam door serieus te nemen wat we voelen in het contact. We worden ons opnieuw bewust van ons lichaam en onze gevoelssignalen en daarmee van onze lichamelijkheid.
Aan de hand van dit contact kunnen we nagaan welke relatie gevoelens en lichamelijke signalen hebben met ons dagelijks leven en de manier van omgaan met dat leven.
Haptotherapie
Bij Haptotherapie staat de situatie waarin je momenteel verkeert en de gevoelens die daarmee gepaard gaan centraal. De therapeut zal je laten voelen hoe je hierin staat en wat voor consequenties dat heeft in het contact met je omgeving.
Achterliggend idee: de informatie die je eigen gevoel verschaft, klopt feilloos, maar vaak handelen we niet naar onze gevoelens. Door bewust stil te gaan staan bij wat je voelt, krijg je informatie over hoe je er voorstaat – en wat je eigenlijk zou moeten doen om meer in balans te komen.
Deze ontwikkeling leidt tot beter inzicht in je eigen bestaan, in je ontmoetende kwaliteiten en in het vermogen wezenlijke relaties aan te gaan.
Haptotherapie beoogt de ontwikkeling en/of het herstel van het "zelf"gevoel te bevorderen. Onder - het zelf - wordt verstaan de unieke eigenheid van de mens in deelnemende en deelhebbende (participerende) communicatie met de ander(en).
WERKWIJZE:
De haptotherapeut gebruikt zijn handen als gereedschap en de aanraking als middel om te laten voelen hoe je weer vertrouwen kunt krijgen in wat je kunt en wie je bent.
Een beknopt levensverhaal over up’s en down’s geeft de therapeut al een aanwijzing over het ontstaan van je bewegingspatroon en de ontwikkeling van het gevoelsleven.
Via de aanraking wordt je eigen bewegingspatroon verduidelijkt – de verhouding hoe je aktief bent in de wereld en in hoeverre je tijd voor jezelf neemt. Op basis van wederkerigheid kan een wisselwerking tussen therapeut en cliënt ontstaan waar de gevoelde beweging centraal in staat.
Vrijkomende gevoelens worden gerelateerd aan de eigen leefwereld, waar verder invulling en ondersteuning gezocht zal worden, waardoor professionele hulp tot een minimum beperkt kan blijven.
INDICATIEGEBIED:
- Recidiverende psychosomatische klachten of componenten daarvan bij b.v. ME, FM, RSI, Whiplash en Burn out.
- Stagnaties in de ontwikkeling b.v. affectieve verwaarlozing
- Acceptatie en verwerkingsproblematiek.
- Tijdelijke overspannenheid.
- Problemen bij overgang naar de diverse levensfases.
Aandachttrainingen
* Bij de groepstrainingen staat de gedeelde ervaring van ons voelen centraal en zijn gebaseerd op meditatie, haptonomie, bioenergetica, chi kung, tai chi, cognitieve en affectieve gedragsstrategieen, autogene training, visualisaties en mindfulness.
Momenteel zijn er 2 trainingen die voorzien in wat ons lichaam in deze tijd kan overkomen.
Ze geven invulling aan het anders omgaan met jezelf in je huidige situatie en ontwikkeling, waardoor je beter voor jezelf kunt zorgen en blijven zorgen met als gevolg dat klachten afnemen of verdwijnen.
Door het aanvragen van de folder met het inschrijfformulier kun je je opgeven voor deze cursussen, die in voor- en najaar op maandagavond gegeven worden op locatie.
*CURSUS A: ‘MINDFUL NAAR EEN RUSTPUNT’. Geen contactoefeningen onderling.
Aandachtig verkennen, loslaten en accepteren van je lichaam vanuit stilte en via de zachte weg weer in beweging komen. Duur : 8 sessies van 2 uur *CURSUS B: 'NAAR KRACHT & VITALITEIT' . Met onderlinge contactoefeningen.
Grenzen leren voelen, aangeven en bewaken, maar ook kunnen verleggen om er sterker uit te komen.
Duur: 9 x 2 uur, waarvan 1 evaluatiesessie na 1 maand.
Zie voor actuele informatie in het menu Aandachttrainingen en NIEUWS.
Therapie op haptonomische basis door de fysiotherapeut geeft bij de behandeling van uw klacht aan het bewegingsapparaat tevens aandacht aan de beleving van die klacht (b.v. pijn, angst, onmacht in samenhang met leefomstandigheden).
Vooral wanneer je jezelf kwijt bent, niet meer voelt en er niet meer uitkomt met lichamelijke spanningen kan het verkennen van jezelf via je gevoel veel opleveren.
De behandelaar wijst je op je eigen mogelijkheden om een verandering aan te brengen, bijvoorbeeld wanneer je je afsluit of blokkeert, wat je dan ook thuis en op het werk kan toepassen.
De behandelaar zal tijdens een gesprek en eventueel onderzoek een beeld van de klacht(en)proberen te krijgen en stelt met u samen een behandelplan op, mogelijk met vaste richtlijnen.
Naast oefeningen en weefselmobilisaties, met aandacht voor het lichaamsgevoel - haptokinesie -, zal de therapeut u verder adviseren, voorlichten om klachtenverergering te voorkomen.
Fysiotherapie Centrum MensEnWerk Dordrecht
